Perły

Perły towarzyszą człowiekowi od wielu tysiącleci. Uznawane za cud natury miały początkowo znaczenie obrzędowe, a dopiero znacznie później kultowe, magiczne i lecznicze. Do wyrobu biżuterii innych przedmiotów ozdobnych perły zaczęto stosować ok. 3000 lat p.n.e.

Pochodzenie nazwy "perła" nie jest pewne. Prawdopodobnie zostało zapożyczone od nazwy gatunku małża je wytwarzającego (z łac. perna) lub od swojego kulistego kształtu (z łac. sphaerula).

Perły zbudowane są z tej samej substancji co wewnętrzna strona muszli, czyli z masy perłowej, której głównymi składnikami są węglan wapnia i rogowata substancja białkowa. Powstają w wyniku obronnej reakcji mięczaka perłorodnego. Gdy pod skorupkę mięczaka dostaje się ciało obce, małż chcąc złagodzić ból wypuszcza śluz, który twardniejąc otacza ciało obce powłoką masy. Ucisk łagodnieje, a masa się rozszerza. W ten sposób powstają kolejne warstwy. Tak powstają perły naturalne, które rodzą się w przyrodzie bez udziału człowieka.

O wartości i jakości pereł decydują m.in.: wielkość perły, jej forma, grubość powłoki masy perłowej, a także barwa, połysk, orient/overton oraz powierzchnia perły. Najbardziej cenione są perły kuliste.

Wielkość pereł podawana jest w większości w milimetrach. Jedynie do pereł wyjątkowo dużych, bądź o silnie asymetrycznym kształcie nadal stosuje się jednostki masy. Największa istniejąca perła Hope'a ma 5 cm długości i waży 90.8 g.

Najdoskonalszą i najdroższą formą pereł są perły kuliste, a stopień przybliżenia danego kształtu do formy kulistej jest jednym z ważniejszych kryteriów oceny wartości.

Barwa podstawowa pereł zależy od ilościowego stosunku dwóch głównych składników pereł, czyli aragonitu i konchioliny. Oceniając perły określa się również orient/overton - efekty optyczne modyfikujące barwę podstawową. Perły są wytworem zarówno mięczaków perłorodnych bytujących w wodach słodkich, jak i słonych. W przypadku pereł słonowodnych najczęściej wyróżnia się następujące barwy podstawowe: białą, różową, niebieską, fioletową, zieloną, żółtą, czerwoną, brunatną, szarą i czarną. Z kolei przy perłach słodkowodnych przeważają barwy: biała, szara, zielonawa, jasnobrązowa i czerwonawa. Do najbardziej wartościowych pereł pod względem ich zabarwienia należą białe perły z czerwonoróżowym orientem.

Perły dzieli się na dwie grupy: perły naturalne i perły hodowane.

Perły naturalne formowane są przez mięczaki perłorodne, a w ich powstaniu człowiek nie ma żadnego udziału. Ich ilość na światowym rynku ciągle maleje. Obecnie stanowią one zaledwie kilka procent wszystkich dostępnych na rynku. Perły naturalne dzielimy na słonowodne występujące m.in. w Zatoce Perskiej, Oceanie Indyjskim, Ameryce Środkowej, Polinezji, Australii, Filipinach i Indonezji oraz perły słodkowodne pochodzące głównie z Chin, Japonii, Tajlandii, Stanów Zjednoczonych, Kanady i z niektórych części Europy.
Najbardziej cenione są perły słonowodne w tym szczególnie te występujące u wybrzeży Bahrajnu.

Perły hodowane tworzone są przez mięczaki perłorodne, ale do ich powstania przyczynia się człowiek. Rosnący popyt na perły spowodował, że zaczęto zastanawiać się jak zwiększyć ilość wydobywanych pereł. Wykorzystanie małż perłorodnych do produkcji pereł miało miejsce już w XII wieku w Chinach, gdzie odkryto, że perły można hodować. Za autorów współczesnej metody hodowli pereł uważa się Japończyków, którzy opracowali metody hodowli pereł na przełomie XIX i XX wieku. Obecnie udział pereł hodowanych w rynku stanowi ponad 95 % i ciągle wzrasta.

Wśród słonowodnych pereł hodowanych wyróżnia się:

- Perły Tahiti - są to ciemne perły, których średnica wynosi od 8 mm nawet do 21 mm.
- Perły South Sea - mają średnicę od 9mm - do 16 mm. Ze względu na swoje wymiary nazywane są "królową" pereł hodowanych. No ogół mają jasną barwę (białą z zabarwieniem od srebrnego przez złoty do bladoróżowego). Hodowla tych pereł trwa na ogół dłużej od hodowli innych pereł. Najważniejszym rejonem produkcji są wybrzeża Birmy.
- Perły Akoya - nazwa pochodzi od nazwy małży. Ich średnica kształtuje się pomiędzy 3 a 10,5 mm. Mają jasną barwę z overtonem bladoróżowym lub bladozłotym. Na początku perły te były hodowane tylko w Japonii, obecnie największym producentem stały się Chiny.
- Perły blister - ich średnica wynosi od 4 do 10 mm. W biżuterii oprawiane są zazwyczaj wraz z szerokim kołnierzem otaczającym perłę.
- Perły mabe - są to tzw. półperły, a ich średnica sięga od 11mm do 17 mm. W przeciwieństwie do pereł blister świadomie hodowane są przez człowieka na wewnętrznej stronie muszli mięczaka.
- Perły Keshi.

Wśród słodkowodnych pereł hodowanych wyróżnia się:

- Perły rzeczne (kurasu) - swoim wyglądem przypominają ziarenka ryżu. Na ogół mają nierówną, pomarszczoną powierzchnię. Przeważnie są białe z kremowym overtonem.
- Perły jeziorne (sankaku, biwa) - charakteryzują się wspaniałym połyskiem i overtonem/orientem oraz doskonałą jakością powierzchni. Mają różnorodną barwę od białej przez kremową, brzoskwiniową, wrzosową do bladoróżowej oraz od miedzianej do bladoszarej. Przybierają rozmaite formy od sferycznych do barokowych. Hodowane są przede wszystkim w jeziorach południowo-wschodniej Azji.

Jak dbać o perły? Perły są wrażliwe na kwasy, pot, kosmetyki i lakier do włosów, dlatego powinny być zakładane po wykonaniu makijażu i rozpyleniu perfum oraz zdejmowane zaraz po przyjściu do domu. Powinno się je przechowywać w osobnych, jedwabnych bądź flanelowych woreczkach.
Perły nie powinny być pozostawiane w kasetkach z inną biżuterią.

źródło: www.apart.pl